Jachthaven Seaport Marina wordt via deze naam gekoppeld aan een grote politie-actie waarbij politie, douane, marechaussee en de Belastingdienst pleziervaartuigen controleren bij de sluizen van IJmuiden. Volgens de reportage kan geen enkele boot ontsnappen en worden ze allemaal binnenstebuiten gekeerd. Om het verhaal nog spannender en pakkender te maken, laten ze de burgemeester aan het woord over illegale bewoning en hennepplantage, wat allemaal leidt tot georganiseerde criminaliteit en “dat willen we in IJmuiden niet”.

Ik zit nog op zee als ik de eerste, geschreven, berichten lees over de actie. Ik ben samen met mijn man onderweg van Vlieland naar IJmuiden op ons zeiljacht Markiezin. IJmuiden is onze vaste ligplaats en we wonen aan boord. Volkomen legaal! Keurig ingeschreven bij de gemeente Velsen waar IJmuiden toebehoort. Omdat we nog zeker drie tot vier uur te gaan hebben, maak ik me geen zorgen over een invasie van de sterke arm. Tegen de tijd dat we de jachthaven aanlopen, is iedereen al naar bed. Ik maak me echter wel druk over de inhoud van de berichtgeving. Waarom iemand die al jaren niet meer onder de levenden is, gebruiken om een nieuwsitem spannender te maken? Het bekt zeker niet lekker als je gewoon vertelt: bij de sluizen van IJmuiden wordt momenteel een gecoördineerde actie gehouden door die en die om pleziervaart te controleren. Dat is geen nieuws denk ik. In elk geval geen nieuws dat de kijkers van het achtuurjournaal boeit. Koppel het aan vermeende criminaliteit en het is een ander verhaal. Maar niet noodzakelijkerwijs een verhaal dat waar is!

Ik doe navraag in de jachthaven bij de buren die de hele dag aanwezig zijn geweest. Zij hebben twee douanebootjes gezien, maar dat is niks bijzonders. Dat is vrijwel dagelijkse kost. De echte actie heeft plaatsgevonden bij de sluizen van IJmuiden. Om precies te zijn: bij de Kleine- en de Zuidersluis. En dan vooral aan de kant van het Noordzeekanaal. Deze manier van controleren gebeurt zo goed als elk jaar wel een keer. Net als dergelijke acties aan de grens, of bij caravans en campers, of bij Schiphol. Maar die zijn niet te koppelen aan een naam die onuitwisbaar verbonden is met criminaliteit. En dus veel minder interessant voor journalisten. De vraag is wat controle van pleziervaartuigen te maken kan hebben met de situatie in de vissershaven van IJmuiden. Mijns inziens: niets! De burgemeester doelde dan ook echt op het gebied rondom de vissershaven en niet op de jachthaven. Onduidelijk blijft hoe de problemen daar veranderen door controle van pleziervaart.

En dan ontstaat bij mij de vraag: 'Wat is er echt waar in de journalistieke berichtgeving?'

Er vindt ergens in de wereld een ramp plaats. Je hart breekt als je op tv de trieste beelden van overstromingen, ondervoeding, aardbevingen et cetera ziet. Er worden miljoenen opgehaald om mens en dier te helpen. Prachtig. Totdat naar buiten komt dat er van die miljoenen nauwelijks iets bij de mensen terecht is gekomen. Dat er heel veel geld naar corrupte regeringen is gegaan. Wil ik daar mijn zuurverdiende centen aan spenderen? De barst in mijn beeld over goede doelen is een flinke slag groter geworden. Ik geef niet meer. Ik wil alleen nog iets bijdragen in de vorm van arbeid bijvoorbeeld. Dan weet je dat het goed terechtkomt. Geld geven? Ik stop ermee! Tot die collectebus weer voor mijn neus hangt en ik gewoon geen nee kan zeggen.

Ik kan bijdragen aan een goed doel door middel van inzet van kennis en kunde. Vol enthousiasme stort ik me op deze taak. Vol vertrouwen, vol geloof in het goede. Natuurlijk doe ook ik iets voor een goed doel omdat ik er zelf iets aan heb. Een stuk waardering. Wat positieve exposure voor ons bedrijf. Het eerste jaar geeft een goed gevoel en is het zichtbaar nuttig. Ik sluit mijn ogen voor de gaten die hier en daar vallen. Ik negeer dat het vrijwel onmogelijk blijkt mensen te betrekken die betrokken zouden moeten zijn bij het onderdeel wat ik verzorg. Ik negeer dat er geen reacties komen, afspraken niet worden nagekomen. Ik vlieg op het moment dat er iets extra's gevraagd wordt, al past het eigenlijk niet meer in het proces. Alles voor het goede doel.
Langzaam komen er barsten, ontstaan er gaten. Ik wil het niet zien. Ik probeer te lijmen, stutten te plaatsen, te voorkomen dat het omvalt. Maar er is geen ontkomen meer aan. Mijn beeld van goede doelen stort als een kaartenhuis in elkaar. Het laatste stukje barst met een luide knal in duizenden kleine stukjes die alle kanten op vliegen.
Ik val ten prooi aan iets wat zich een goed doel noemt en de reden? Joost mag het weten. Ik ben verbijsterd, verdrietig, boos, teleurgesteld. Goede doelen? Ik ben er klaar mee!

Tot me weer een collectebus – in de breedste zin – wordt voorgehouden en ik geen nee kan zeggen…