Al vijftig jaar een man

Op zaterdag 23 november 2013 wordt de vijftigste 'verjaardag' van de Engelse sciencefiction televisieserie Doctor Who gevierd met een speciale aflevering. Als Whovian, fan van de serie, kijk ik daar naar uit. De Doctor is buitenaards, reist door tijd en ruimte en een aardse reisgenoot begeleidt hem meestal. Hij heeft het vermogen te regenereren, oftewel wanneer hij dodelijk wordt getroffen, komt hij terug in een nieuw lichaam. Zo kan de producent een acteurswissel op een geloofwaardige manier realiseren. Op dit moment speelt de elfde regeneratie van de Doctor en komt de twaalfde met kerst. In alle twaalf gevallen is gekozen voor een man. Zijn reisgenoot is meestal een vrouw. Soms reizen er twee mensen mee en dan is de tweede vaak een man.

Ik ben me gaan afvragen of het tijd wordt voor een hele nieuwe Doctor. Geen man meer. Met de discussie over Zwarte Piet nog vers in het geheugen, vraag ik me af of er sprake is van discriminatie van de vrouw. Zwarte Piet wordt door een deel van de inwoners van Nederland ervaren als racistisch, een overblijfsel uit de slaventijd dat nu toch echt geen recht van bestaan meer heeft. Een steeds fellere discussie en een verdeling in twee kampen is het resultaat. Dat vind ik een beetje overdreven voor een kinderfeest wat gevierd wordt rondom een fictief persoon, tot leven geroepen door 'acteurs'.

Ook Doctor Who is een fictief persoon die wordt neergezet door een acteur. Vooral in Engeland is hij razend populair en identificeren mensen zich met hem, alsof hij een persoon van vlees en bloed is. Komt daar binnenkort dan een felle, fanatieke discussie over vrouwendiscriminatie? Of is dit aan te zwengelen? Kan een willekeurige Whovian het vuurtje aansteken en de discussie doen oplaaien over het feit dat de Doctor steeds een man is en dat dat een belediging is van de moderne vrouw? Doctor Who is inmiddels tussen de negenhonderd en elfhonderd jaar oud en is aan zijn twaalfde gestalte toe. In al die honderden jaren heeft hij door evenzoveel universums gereisd, op vele planeten vertoefd, maar schijnbaar is in elke beschaving het klassieke rollenpatroon van kracht dat op aarde geldt. De man is de beschermheer, de sterkste, de kostwinner, de ridder op het witte paard ter redding van de zwakkere vrouw.

Ik vraag me af of een vrouwelijke Doctor Who geloofwaardig is binnen de verhaallijnen en of het noodzakelijk is om na vijftig jaar de klassieke verdeling te doorbreken. Worden mijn acterende seksegenoten gediscrimineerd omdat ze nooit de rol van de Doctor op zich kunnen nemen?

De vrouwelijke reisgenoten hebben duidelijk een ontwikkeling doorgemaakt in de loop van de vijftig jaar. In de jaren zestig en zeventig keken de metgezellinnen tegen hun 'heer en meester' op. Meestal ook letterlijk. In het eerste seizoen introduceert de producer de grootste vijanden van de Doctor: de Daleks. Deze robotachtige wezens, met een soort ontstopper als 'arm' en een dodelijk wapen als andere 'arm' boezemen de kijkers angst in. En niet alleen de kijkers. De meereizende jonge vrouw vlucht weg in de armen van de Doctor terwijl ze de mussen van de daken gilt.
Tegenwoordig is dat wel anders. Een van de regelmatig terugkerende vrouwelijke reisgenoten, River Song, valt letterlijk het ruimteschip, de TARDIS, binnen. Nog voor de Doctor in staat is iets te zeggen, staat ze op, loopt naar het bedieningspaneel en met een paar drukken op wat knoppen en het overhalen van een hendel parkeert ze de TARDIS op een planeet. Met een grote grijns op haar gezicht antwoordt ze op een vraag van de Doctor: 'Ik leerde het van de beste.'
Niet alle dames doen dit kunstje na, maar vrijwel elke metgezellin vecht mee aan de zijde van de Doctor tegen welke vijand dan ook. Neem nou Rose, zij ontmoet de Doctor terwijl ze tegenover een aantal etalagepoppen staat die ineens gaan bewegen en haar aanvallen. Op dat moment vluchten ze samen het warenhuis uit. De veroorzaker van deze 'levende' etalagepoppen leeft onder de Thames Barrier. Het wezen neemt de vriend van Rose en de Doctor gevangen. In plaats van wegrennen, slikt Rose een paar maal, springt lenig naar een touw en met een goedgemikte zwaai trapt ze een buisje met vernietigend gif uit de handen van een grommende etalagepop. De vijand is overwonnen! Rose zegt droog: 'Ik heb brons gehaald op de spelen de middelbare scholen.'
De Doctor wordt vaak flink aangestuurd door zijn 'betere helft'. Al is er geen sprake van een huwelijk of liefdesrelatie, de band tussen hem en zijn reisgezelschap is sterk en tot op zekere hoogte is hij zelfs afhankelijk van haar of hen. Alle keren dat hij alleen reist, gebeurt er iets wat hij niet kan oplossen, et voilà daar is een (tijdelijke) metgezellin!

Als je er zo naar kijkt, is het helemaal niet nodig om de Doctor te laten regenereren in een vrouw. Dat hij altijd een man is, is niet het resultaat van discriminatie van de vrouw. Naast hem staan sterke dames en samen vormen ze een hecht team met een gelijkwaardige inbreng. De vrouwelijke kijkers kunnen zich identificeren met de metgezellin en de mannelijke kijkers met de Doctor. Vanuit elk oogpunt klopt het dus en is er evenwicht in de rolverdeling. Geen reden om een discussie over vrouwendiscriminatie aan te wakkeren.

Sla er de dikke Van Dale maar eens op na. Email (spreek uit ee-maj) betekent: glasachtige, ondoorzichtige of transparante massa, in een dunne laag aangebracht ter bedekking of versiering (brandverf) van metalen, glazen en stenen voorwerpen en keramiek. Het materiaal wordt gebruikt voor sieraden en huishoudelijke voorwerpen. Wie kent die knaloranje emaillen pannen niet? Dat is iets heel anders dan e-mail, dat staat voor elektronische post. Ook het Groene Boekje, en zelfs het Witte Boekje, geeft aan dat wanneer er elektronische post bedoeld wordt, het woord geschreven moet worden mét het koppelteken.

De verwarring in schrijfwijze is ontstaan door de verengelsing van het Nederlands. Op de website van het Genootschap Onze Taal is bij 'e-mailadres / emailadres' te lezen dat in 2007 een Britse actiegroep een actie is begonnen om het streepje te schrappen. Volgens deze groep getuigt het streepje zelfs van disrespect voor het medium e-mail. Dat geldt dan alleen voor het Engels. Zijn de teksten in onze moedertaal geschreven dan maakt het koppelteken juist het verschil. Een vriend van vroeger, met wie ik ooit een discussie had over deze spellingkwestie, vond dat het niet uitmaakt hoe je het schrijft, mits je het consequent op dezelfde manier gebruikt door bijvoorbeeld een website heen. Toen ik begon over het bestaan van het materiaal email, hoorde hij het in Keulen donderen.

Het bestaan van email raakt steeds minder bekend. Kennen we dat klassieke materiaal nog in de eenentwintigste eeuw? Weten we dat een edelsmid er prachtige sieraden mee maakt? Of dat je kunt koken in emaillen pannen en dat dat wordt aangeprezen als 'de groenste manier' van koken? (Zie: Grote-gekleurde-emaillen-pannen) Het is toch jammer dat het materiaal email in toenemende mate onopgemerkt blijft, omdat de elektronische post voortaan op buitenlandse wijze geschreven moet worden.

Laten we de Nederlandse taal niet nog meer 'vervuilen' en het verschil in betekenis tussen email en e-mail levend houden door middel van het koppelteken. Als kranten, tijdschriften, nieuwsbrieven en websites consequent e-mail gebruiken voor elektronische post, blijft het gebruik van email bekend in combinatie met onder andere knaloranje pannen en prachtige sieraden.

Ontmoeting met poëzie

Het is mijn eerste schrijfdag en ik ken er niemand. Terwijl ik de trap oploop, houdt een dame in maagdelijk witte verkleedkleding mij staande.
“Mag ik iets in uw oor fluisteren?”
Maar natuurlijk! Ik houd het ene eind van een lange koker tegen mijn oor. De witte fee fluistert. Helder klinken haar woorden. Ik probeer me volledig te concentreren, maar uiteraard vervliegt het gedicht in mijn hoofd en blijven slechts indrukken achter. Fragmenten zonder samenhang. Boodschap in een fles. Mens gaat niet over de oceaan. Natuurlijk wel, denk ik, ik zeil!
Aan deze kant van de oceaan is er een eenvoudige boodschap: “wil je mij het zout geven mijn lief?”
Ik vind het prachtig, wil vasthouden, maar woorden laten zich niet vastzetten in mijn hoofd. Daar zijn ze niet voor gemaakt. Hoewel? Woorden in poëzie gegoten zijn waarschijnlijk wel geschreven om vast te haken in je hoofd, in je gedachten, je beleving. Ik heb niet veel met poëzie, snap het meestal niet en heb het daarom na school volledig links laten liggen. Maar nu, nu een fee mooie woorden in mijn oor fluistert, denk ik toch voorzichtig dat ik het genre een kans moet geven. Als lezer, want als schrijver ligt de enorme worsteling met poëzie bij een schrijfcursus nog heel vers in mijn geheugen.

Onbekendheid met schrijvers

Ik bedank de fee en loop verder. De overgang is groot. Een foyer vol pratende, schuifelende mensen met een rij langs de koffie en thee. Ik pak een kopje, kies een zakje en zoek rond naar een plek waar ik mijn, bij de aankomsthal gekregen, map en persoonlijke envelop kan openen. Snel manoeuvreer ik naar een vensterbankplek. Mijn kop thee overleeft zonder morsen. Naast me staat een vrouw, verdiept in haar schrijfdagspullen. Ik laat de mapinhoud door mijn handen gaan: een tijdschrift, veel informatie, een cd met drie verhalen van Annelies Verbeke. Leuk! Ik ken haar helemaal niet, maar ga wel haar workshop volgen. Eigenlijk ken ik geen van de namen van de aanwezige schrijvers. Ik begin het een beetje als een gemis te ervaren. Verzin excuses voor mezelf. Dat mijn geheugen te slecht is bijvoorbeeld. Dat het allemaal Belgische schrijvers zijn, die in Nederland minder bekendheid genieten en verstopt staan in onbereikbare boekenkasten van de boekhandelaar. Ik weet dat het slappe excuses zijn en dat ik me best had kunnen inlezen in een aantal schrijvers. Ik weet immers al een paar maanden dat ik hier ga komen. Ik verdiep me gauw in de envelop. Er staan een paar dichtregels op:

“Licht grijsgroen zijn haar ogen.
'Als jij lacht, meisje, zie ik zo de Noordzee voor me.'

Lieve Van de Vijver”

Ik lees het een paar keer. Hoe doen ze dat? Hoe weten zij mijn kleur ogen? Hoe weten ze dat ik bijna op de Noordzee woon? Bijzonder dat het zo gelijkend is. Ik wil niet weten of het misschien ook op alle andere enveloppen staat. Dat hoort bij het mysterieuze van poëzie beslis ik ter plekke.

Persoonlijke ontmoeting

Ik ben door al het materiaal heen, drink mijn bijna koude thee op terwijl ik om me heen kijk. Mijn blik kruist die van mijn buurvrouw. We glimlachen.
“Welke workshop heb jij zo?”
We gaan allebei naar Annelies. Er ontwikkelt een gesprek waar in hoog tempo een heleboel langs komt. Ik weet al snel dat zij de schrijfacademie in Antwerpen doet, in België woont, maar Nederlandse is en al jaren schrijft. Zij weet na vijf minuten dat ik op een zeilboot woon, pas begin met kijken of ik echt iets kan met creatief schrijven, wel stukjes schrijf op een paar eigen websites en in de websitebouw zit. Twee Hollanders die elkaar treffen op een Belgische schrijfdag in Brussel. Ik heb het gevoel precies de enige andere Hollander tussen een paar honderd Belgen uit te hebben gezocht. Toeval?

'Kortverhalen' door Annelies Verbeke

We trekken samen op tot na de lunch. De twee uur Annelies Verbeke vliegen voorbij. Ik maak zoveel mogelijk aantekeningen. In mijn hoofd schieten ideeën alle kanten op. 'Ik wil schrijven! Ik wil schrijven! Ik wil schrijven!' dendert het daar binnen. Afgewisseld door 'Kan ik dit ook?' Annelies vertelt, vraagt, laat lezen, leest voor en daarmee inspireert ze mij. Al meteen bij het begin geeft ze een aantal korte-verhalen-schrijvers 'die je moet lezen' en er volgen er meer gedurende haar voordracht. In mijn gedachten zweeft af en toe het antwoord op mijn vraag langs. Ik voel meteen weerstand opkomen. Ik wil er nog niet aan. Ik vind lezen heerlijk, maar niet als ik het onder een vergrootglas moet leggen.

Schrijfstudenten moeten lezen

Met de over elkaar buitelende ideeën nog in mijn hoofd, neem ik 's middags plaats in wat 'het literaire café' heet. Hier worden een paar debatten gehouden, onder andere over schrijfopleidingen. De gesprekken met de schrijvers kunnen mij slechts matig boeien. Uit het verhaal over schrijfopleidingen neem ik wel mee dat er veel gelezen wordt door de studenten. Het is één van de belangrijke onderdelen van het leren goed te schrijven. Wat boeit je en wat niet? Waarom vind je een verhaal, een gedicht, een roman goed of juist slecht? Slechte boeken zijn zelfs beter, want: van fouten kun je leren!

Ga ik meer lezen om te kunnen schrijven?

De Schrijfdag wordt afgesloten met een literaire slotshow. In de theaterzaal sleept pianomuziek me mee in andere werelden om terug te komen en geboeid te worden door de werkmethodes van gevestigde schrijvers. Ik weet nu al dat ik volgend jaar weer ga. Maar, ga ik straks thuis meer lezen om te kunnen schrijven? Ben ik overtuigd dat ook technisch lezen nodig is om te kunnen schrijven? Ik ga zeker veel meer lezen over schrijftechnieken. De speciale boeken die daarover geschreven zijn. Ik ga ook meer lezen in de genres waarin ik zelf wil schrijven. Maar… een boek dat me opslokt vervolgens technisch te lezen… dat is nu nog een stap te ver.

Gedachtespinsels

Al sinds ik Henk ken, antwoordt hij regelmatig met "van alles en nog wat en een beetje". Vooral als ik vraag "waar denk je aan?" of een variatie daarop. Het is misschien ook wel de foutste vraag die je kan stellen aan je partner. Niet altijd wil iemand steeds maar weer gedachtespinsels delen. Wie weet is daardoor het antwoord van Henk ontstaan. Zou zomaar kunnen. Ik heb het overgenomen. Best makkelijk zo'n vast antwoord als je zelf even helemaal niet weet wat er allemaal in je hoofd omgaat. En neem je het een beetje meer letterlijk dan is het prima bruikbaar om mee aan te geven waar een blog over gaat.

Divers

Op 'Webkoppel schrijft' ga je vanaf nu een diversiteit aan artikelen vinden. Niet alleen inhoudelijk gericht op ons werk. Maar bijvoorbeeld ook gericht op de veranderingen in ons leven. We staan op een keerpunt. Van woonhuis naar woonzeilboot. Van werken vanuit huis naar werken vanuit een eigen kantoor. Ik heb er vast een column over geschreven en er volgen er meer.

Vraag me niet met welke regelmaat. Ik beloof niet meer elke week of elke 2 weken of maandelijks. Volg de Webkoppeltwitter en je weet wanneer er nieuws is. Tot lezens!

Historie

Vanaf de milleniumwisseling hebben allerlei marketinggoeroes geroepen dat het zinnig is regelmatig een nieuwsbrief uit te brengen. Daarbij gebruikten ze allerlei termen als e-zine, newsletter, webtijdschrift, netblad of gewoon.. nieuwsbrief. De argumentatie was even zinnig als nog steeds geldig. Een regelmatige nieuwsbrief houdt je “in top of mind” van bestaande en potentiële klanten. Aangezien een e-mail versturen praktisch gratis is, is het gelijk een kosteneffectief middel. Verder is het versturen van e-mails eenvoudig, en is het daardoor een laagdrempelig marketinginstrument.

En dat hebben we gemerkt! Mailboxen raakten onder meer door deze brieven overspoeld. Als reactie daarop is er allerlei anti-spamwetgeving ontstaan. Hierdoor moet een nieuwsbrief aan een aantal essentiële regels voldoen. Ontvangers moeten zich bijvoorbeeld expliciet aanmelden voor een nieuwsbrief, en zich met een druk op de knop kunnen afmelden. Daarnaast zijn er een groot aantal automatische spamfilters. Die schijnen hun best te doen om juist jouw nieuwsbrief te blokkeren. Het is dus van een eenvoudig, een redelijk ingewikkeld medium geworden. Met alleen een adressenlijst in outlook kom je er tegenwoordig zakelijk niet meer.

De nieuwe media

De alternatieven vliegen je tegenwoordig om de oren. Een twitterbericht in het formaat van een sms is zo geschreven. Op Facebook of Hyves krabbel je wat en al je volgers of e-vrienden kunnen het lezen. Geen gedoe met spam, geen lijst bijhouden van afmelders, geen berichten die in spamfilters verdwijnen.

Daarbij hebben al deze alternatieven nog een specifiek kenmerk gemeen. Een e-mailnieuwsbrief vereist een mooie lay-out en aardig wat tekst. Dat verwacht de ontvanger, anders neemt hij je niet serieus. Een nieuwsbrief in de vorm van een plaatje zal bijvoorbeeld maar erg weinig ontvangers bekoren. Bij de alternatieven als Twitter ligt dat verwachtingsniveau aanzienlijk lager. En verder kost het bijna niets. De klassieke voordelen van de nieuwsbrief in een nieuw jasje!

De ontvanger

Zoals bij alles op het internet is uiteindelijk de ontvanger, de bezoeker, de lezer van je bericht degene die bepaalt. En dan spreken de getallen voor zichzelf. Bijna 100% van je (potentiële) klanten gebruiken e-mail en zijn daarmee bereikbaar. Ondanks de hype zijn er in Nederland omstreeks 400.000 actieve twittergebruikers. Met andere woorden: de twitterpopulatie is in het algemeen te laag om je doelgroep aan te spreken.

Daarnaast is er nog een ander addertje. Een e-mail in de inbox wordt bijna zeker gelezen. De kans is daarentegen groot dat jouw twitterbericht absoluut niet opvalt in de stortvloed van andere berichten.

Op dit moment is de realiteit dan ook: jazeker, een zakelijke nieuwsbrief heeft bestaansrecht. Met een extra toevoeging: als je het doet, doe het dan wel goed.

Het goed doen

Wat is het belangrijkste kenmerk van een goede nieuwsbrief?

Dat hij wordt gelezen!

Als de nieuwsbrief wordt gelezen, betekent dat dat de ontvanger de informatie nuttig vindt. Je kunt nog zulke mooie call to actions opnemen, maar in een ongelezen en onbekeken nieuwsbrief hebben die geen enkele waarde.

Bij een goede nieuwsbrief moet zowel de techniek, als de inhoud en de lay-out van de nieuwsbrief kloppen. Gebruik daarom goede software die het aanmeld- en afmeldproces automatiseert. Die ervoor zorgt dat je goede statistieken hebt, en het je gemakkelijk maakt de nieuwsbrieven een uniform uiterlijk te geven. Bij vanCarabas.nl gebruiken we een specifiek component, dat zich wereldwijd heeft bewezen. Het ergste wat je immers kunt overkomen, is dat naar alle relaties een verkeerd bericht wordt verstuurd.

Zoals alles in het zakenleven gaat het om kosten en baten. Het voorkomen van schrijffouten kost energie en tijd, dus geld. Aan de andere kant levert de afwezigheid van schrijffouten ook wat op. Laten we eens uitrekenen of het de moeite waard is schrijffouten te voorkomen. We gaan daarvoor eerst de kosten berekenen, en daarna de opbrengsten.

Het besparen van kosten

Het voorkomen van directe kosten, dat levert een schrijffout u op. Laten we als voorbeeld een site nemen met tien à vijftien belangrijke pagina's waarop uw bedrijf zich voorstelt. Het foutvrij maken ervan, en dan gaat het niet alleen om de d's en t's maar ook om de leesbaarheid in heldere zinnen, kost u al snel 1.000 euro. Makkelijk verdient wanneer u dat niet doet!

Het verdwijnen van uw leads

Een website wordt ook wel uw visitekaartje op internet genoemd. Maar misschien is het beter om het uw CV op internet te noemen. Of uw onderneming nu groot of klein is, uw website is de plek waarop u uw vakmanschap en motivatie aan de wereld toont. Net zoals een sollicitant dat in een CV schrijft.

Er is onderzoek gedaan naar het effect van schrijffouten in een CV. Het resultaat?

50% van de HR managers zegt, volgens een Amerikaans onderzoek, al bij twee grote spelfouten een CV terzijde te leggen. En bij drie grote spelfouten geeft 85% van de HR managers er de brui aan. Nu is dit een Amerikaans onderzoek, maar we hebben deze vraag ook voorgelegd aan een Nederlandse personeelsmanager. Het antwoord is simpel: een CV met spelfouten gaat gelijk op de stapel met afwijzingen. Zonder pardon, zonder bedenkingen.

Misschien mogen we deze conclusie niet gelijk doortrekken naar uw website, maar misschien ook wel. In het laatste geval betekent het dat spelfouten op een pagina u gemakkelijk 85% van uw leads kosten.

Het verminderen van opbrengsten

Wat de opbrengst is van een lead hangt af van allerlei factoren. Maar welk vak u ook uitoefent, het op voorhand weggooien van 85% van uw leads zal zelden de bedoeling zijn. Een goede lead is al gauw 50 euro waard gezien de marketinginspanningen van een bedrijf. Wanneer door schrijffouten 20 leads afhaken kost u dat dus 1.000 euro. Hetzelfde bedrag als het op orde brengen van uw webteksten kost.

Of andersom gezegd: zodra meer dan 25 goede leads uw website bekijken, hebt u de kosten van goede webteksten er al uit.

Het verhogen van uw bedrijfsresultaat

En zo blijft er een heel simpele vuistregel over: hebt u minder dan 25 goede leads gedurende het bestaan van uw bedrijf? Maak u dan niet druk om de webteksten. Wel bevelen we u aan om ondertussen op zoek te gaan naar een andere baan waar u wel van kunt leven.

Meer dan 25 goede leads? Zuiver financieel gesproken, is er een goed advies: investeer in uw teksten!

Misschien denkt elke tekstschrijver daar anders over. Ik maak in elk geval gebruik van zoveel mogelijk middelen die me ter beschikking staan. De spellingscontrole van de tekstverwerker, boeken in allerlei soorten en maten en natuurlijk online. Wat ik niet weet, zoek ik op. En zo leer ik steeds bij!

Categorie ‘naslagwerken’

Wat ik altijd inzet is de spelling- en grammaticacontrole van mijn tekstverwerker. Met stip op de tweede plaats van dagelijks gebruik staat de elektronische versie van de Van Dale. Minder vaak de papieren versie van het Witte boekje, de Spellinggids van het Nederlands Genootschap Onze Taal. Zeg maar de tegenhanger van het Groene Boekje, de officiële Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie. De laatste hanteer ik alleen wanneer een klant dat per se wil.
Als naslagwerk voor grammatica, stijl, taalkwesties, leestekens en meer, heb ik de Schrijfwijzer van Jan Renkema en Grammatica voor iedereen van Frida Balk-Smit Duyzentkunst. Favoriet in de categorie naslagwerk is Hoe schrijf je dat? van Jolanda Bouman. Veel toegankelijker dan de andere twee boeken. Zodanig geschreven dat ik er zo nu en dan gewoon een hoofdstuk in lees. Ophalen van stof die lang weggezakt is.

Categorie ‘sowieso leuk om te lezen’

Naslagwerken gebruik ik met grote regelmaat. De categorie ‘sowieso leuk om te lezen’ wordt soms ook gebruikt als een soort naslagwerk. Omdat er een bepaalde techniek in staat of een andere benadering die mij erg aanspreekt. Weg om legging al gelezen? Boek van René Dings over spatiegebruik. Zeer de moeite waard en zeker als je zin hebt in lekker ongedwongen lachen. Op de website SOS Signalering Onjuist Spatiegebruik komen vrijwel dagelijks nieuwe voorbeelden van spaties die er niet (of juist wel) horen. Heb je dit boek gelezen dan betekent dat extra aandacht voor je eigen spatiegebruik! En neem van mij aan dat het soms knap lastig is om te bepalen of die ene spatie er nu wel of niet hoort.
Verleid met woorden van Lindsay Camp heb ik net uit. Gaat over de kunst van het overtuigend schrijven. Webteksten, mijn vakgebied, moeten overtuigen. Liefst bij de eerste blikken die een lezer erop werpt. Camp schrijft overtuigend in dit boek. Ik ben het niet overal met hem eens en het verhaal moet nog even inzinken, maar het boek is leuk en nuttig.
Zo is er ook Succesvol schrijven van Allan en Barbara Pease, een Australisch echtpaar gespecialiseerd in communicatie. Een behoorlijke andere manier van schriftelijke communicatie. Een boeiend betoog met wat overdreven trekjes. Mogelijk komt het door de vertaling, maar het gebruik van het werkwoord ‘zullen’ gaat mij mijlen te ver. Schrap dat weg en het wordt erg interessant en een uitdaging om de manier (deels) uit te proberen. Niet heel erg geschikt voor webteksten, maar wel voor e-mail, brieven en offertes.

Categorie ‘van een eigen orde’

Tintelende tips voor betere bedrijfsteksten van Schrijf.be® copywriting is eigenlijk een categorie apart. Het is zeker ‘sowieso leuk om te lezen’, maar het is meer dan dat. In een eerder artikel op Webkoppel Schrijft, schrijf ik over mijn allergie tegen artikelen met tips. Schrijf.be® heeft een hele webpagina vol met verwijzingen naar artikelen met tips. En daar kom ik zeer geregeld. Hoe dat komt? Het zijn geen loze, voor de hand liggende, nietszeggende tips, die je zo zelf samenstelt uit elk willekeurig boek. Elk artikel werkt een onderwerp uit en is niet slechts een opsomming. Inhoudelijke stukken waarmee je als tekstschrijver je voordeel doet. Het zijn conculega’s die niet bang zijn om hun kennis met de rest van de wereld te delen. Geweldig initiatief.

Maken al deze middelen schrijven simpel? In mijn bescheiden mening: Nee! Maar als schrijven je vak is, of je wilt van schrijven je vak maken, dan maken de middelen het wel makkelijker. Mits je er veel tijd voor neemt!
 

Waardoor blijf je energie houden om dit harde werk uit te voeren? Je blog wordt gelezen en je krijgt reacties. Mondeling, per e-mail, via Twitter, et cetera.

Wanneer wordt je blog echt gelezen? Als de lezer zich tijdens het lezen volledig op jouw blog kan concentreren.

Voorkom teveel afleiding

Dit klinkt misschien betweterig, en dat is het ook. Het is net als met huiswerk vroeger. Elke vorm van afleiding bij het lezen vermindert de kracht waarmee  de boodschap overkomt. Vermindert de indruk die jouw bericht bij je lezer achterlaat.

De mate van afleiding bij je lezer kun je niet volledig beïnvloeden. De knop van de radio, het mobieltje of de MSN van de lezer zijn buiten je bereik.

Maar er is een gebied waar je wel controle over hebt. En dat is de vulling van de internetpagina waar het blog op wordt weergegeven. Die moet jouw teksten, jouw foto's, jouw filmpjes bevatten. En dat kan maar op een manier: via een eigen blog. Een blog zonder reclame. Een blog zonder plaatjes en afleidende teksten die anderen op de pagina zetten.

Bepaal zelf de mate van afleiding

Natuurlijk moet je koppelingen naar andere sites aanleggen. Wil je bijvoorbeeld dat iemand via je blog je LinkedInprofiel bekijkt? Maak dat mogelijk. Wil je een link naar Twitter? Zet hem op je blogpagina. Misschien schrijf je een bericht samen met anderen. Ook geen probleem. Maar laat ook dit samengeschreven bericht goed tevoorschijn komen.

Het is heel gemakkelijk een blog op een site van anderen op te starten. Allerlei sites bieden die mogelijkheid. Jouw verhaal wordt dan ingebed tussen tekst en plaatjes van anderen. Een internetpagina is niet al te groot, en dan deel je hem ook nog. Op het eerste gezicht ziet het er leuk en misschien wel profi uit. Net alsof jouw verhaal in een groot magazine staat. Maar helaas is dit slechts schijn. Jouw verhaal verdwijnt naar de achtergrond. Het harde werken wat je in je blogbericht hebt gestopt komt niet optimaal tevoorschijn.

Wees Baas over eigen Blog!

Maar dit is helemaal niet nodig. Met wat inspanning kan iedereen een eigen blog opstarten. Zonder reclame. Zonder afleiding. Zonder kosten. Vindbaar in Google. Met linken naar Twitter, andere blogs, LinkedIn en omgekeerd.

Doe die inspanning. Laat je harde werken maximaal indruk maken. Zet een eigen blog op. We hebben een paar mogelijkheden op een rijtje gezet, gebaseerd op wat wij ervaren hebben.

Lees meer over blogsystemen

PS. Natuurlijk is een keer gastbloggen bij een collegaschrijver wel een goed idee. Hiermee vergroot je je online zichtbaarheid. Maar dat is iets anders dan al je berichten als gast te plaatsen.

Zelf controleren

Ben ik globaal tevreden over mijn artikel, dan doe ik eerst zelf een aanpassingsslag. In ieder geval gaat de spelling- en grammaticacontrole er overheen. Maar daarmee wordt lang niet alles ontdekt. Rustig overlezen en vooral letten op de d’s en de t’s. Ik leg het weg en een dag later lees ik het nog een keer over. Nu let ik ook op plaatsing van komma’s en punten, veel herhalende woorden, overmatig gebruik van de werkwoorden kunnen en zullen, onleesbare zinsconstructies, de cadans van het verhaal, et cetera. Door afstand te nemen, krijg ik een frisse blik. Dat is nodig om de fouten eruit te halen. Regelmatig lees ik mijn eigen artikelen een keer hardop. Zijn er zinnen waar ik over struikel, dan gaat een lezer daar zeker moeite mee hebben. Veranderen is het devies.

Redigeren door een ander

Als ik voor mijn gevoel klaar ben, wordt het tijd om het product van mijn schrijfwoede voor te leggen aan iemand anders. In mijn geval is dat altijd eerst mijn webkoppelpartner Henk. Hij leest en ontdekt toch nog die laatste onvolkomenheid. En hij geeft zijn mening over de leesbaarheid en de toegevoegde waarde van het verhaal. Is die mening voldoende positief, dan publiceer ik het online. Zo niet, dan is het terug naar de schrijftafel en soms zelfs het hele idee weggooien en met iets anders beginnen. Het online plaatsen gaat met een kritisch oog, want de lay-out kan de mening van de lezer maken en breken. Slordige uitlijning van bijvoorbeeld opsommingen, geven een onrustig beeld en schaden de leesbaarheid. Het zijn de laatste puntjes op de bekende i. Daarna is het tijd om mijn stuk over te laten aan de lezers.

Iedereen kan schrijven?

Er zijn vele manieren van schrijven. Vele methodes, vele hints, vele tips en wat je maar wilt. Allemaal te vinden op het oneindige internet. Allemaal even handig en allemaal belooft het dat schrijven simpel is. Iedereen kan het! Iedereen wil het, denk ik dan, maar kunnen? Iedereen heeft geleerd om de pen te hanteren en woorden op te schrijven. De een is beter in spelling dan de ander. Maar goed kunnen spellen is niet gelijk aan goed kunnen schrijven. Het aanleren van schrijfmethodes is ook geen garantie op een goed stuk. Schrijven is meer dan woorden neerpennen op een leeg vel. Schrijven is ook meer dan het dumpen van je ideeën, gevoelens, kennis et cetera. Af en toe weet ik van mezelf niet of ik wel kan schrijven. Dit is zo’n moment. Ik vind schrijven leuk om te doen, maar vinden mijn lezers mijn teksten ook leuk om te lezen? Als je gaat publiceren komt er een moment dat je die vraag aan jezelf stelt. Wordt er een boek van je uitgegeven dan is het meetbaar aan het aantal verkochte boeken en aan eventuele recensies. Schrijf je alleen online stukken dan kan je meten met behulp van allerlei tools. Je weet dan niet wat men van je stukken vindt, maar het aantal keer dat een tekst gelezen is, zegt wel iets. En natuurlijk is er de mogelijkheid om reacties te laten geven. Als die ook daadwerkelijk komen, kan je daar veel van leren.

Gestructureerd of niet?

Nu de deadline nadert en het onderwerp is niet vastomlijnd, zoals met een specifieke ervaring of gebeurtenis, vind ik het behoorlijk moeilijk iets op papier te krijgen. Door mijn hoofd gaan allerlei trucjes, handigheidjes waarmee je gestructureerd een artikel opzet. Stel je onderwerp vast. Stel je doelgroep vast. Schrijf in steekwoorden alles wat je over je onderwerp weet. Schrijf zonder te letten op type- en spelfouten. Schrijf tot je alles hebt neergezet, leg het weg en ga later redigeren. Het is allemaal waar. Het is allemaal nuttig voor een goede aanpak. Maar de bottomline is dat ik geen methodische schrijver ben. Er komt geen leesbaar stuk meer op papier als ik bewust ga nadenken. Hoe doorbreek ik dat? Bijvoorbeeld door eerst afstand te nemen. Iets heel anders te doen dan schrijven. Of te gaan praten over wat ik wil schrijven. Praten structureert in feite ook. En als het allemaal niet helpt? Dan kies ik de drastische methode van het dumpen van mijn gedachten. Letterlijk typ ik in wat er in mijn hoofd omgaat. Dit levert geen leesbaar stuk op, maar wel een goed begin. En dat leg ik weg om weer afstand te nemen.

Deletetoets

‘Schrijven is schrappen’ zo luidt een uitdrukking. En schrappen ga ik doen. Alle letterlijke gedachtes gaan uit het stuk of worden omgevormd tot een goede zin. Langzaam krijgt mijn verhaal vorm. Soms duurt dat best lang en worstel ik nog een tijd met wat ik nou precies wil delen. Dit artikel ontstaat ook uit een worsteling. En door die worsteling om te zetten in woorden krijgt mijn opdracht de gewenste inhoud. Want hoe schrijf ik? Intuïtief en zeker niet methodisch. En hoe wordt het een leesbaar stuk? Door alsnog impliciet methodes toe te passen en vooral door altijd te laten reviewen! Een mens moet wat.