Zondag 17 november 2013 meren we af aan de passantensteiger van jachthaven Dukra in Zaandam, met de bedoeling een maandje proef te wonen. Het maandje wordt al snel twee maanden en begin 2014 beslissen we dat we voorlopig kiezen voor deze jachthaven als woonplaats en uitvalsbasis. De centrale ligging is erg snel gewend. We hebben nu alles op loopafstand: winkels, markt, vertier en de trein. Gemak dient de mens. En wat is voor ons het grootste gemak? Geen zand! Dat scheelt echt heel veel.

Ondanks alle voornemens als 'elke maand een weekend zeilen' en onze plannen voor wat groter onderhoud aan het onderwaterschip op de wal gevolgd door een tocht rondom Engeland, gebeurt er op dat vlak niets dit jaar. Onderhoud stellen we uit. Van varen komt helemaal niets. Soms neemt het leven een andere wending en dan moet je in figuurlijke zin de zeilen bijzetten. Ernstige ziektes in de familie met ingewikkelde complicaties eisen al onze aandacht en het merendeel van onze tijd op. We leggen ons erbij neer en maken er het beste van. Maar missen doen we het zeilen wel.

Omdat de herfststormen in aantocht zijn, gaan we begin oktober verkassen. We liggen nog steeds aan de passantensteiger, maar aan de 'verkeerde' kant. De meeste stormen komen vanuit het (zuid)westen en daardoor wordt de Markiezin voortdurend tegen de steiger gedrukt. Stootwillen worden er soms tussenuit gewurmd en dat willen we niet meer. En zo bereiden we ons voor om een paar meter te varen. We hebben het gevoel een grote tocht te gaan maken. We hebben zo lang stil gelegen dat we alles moeten controleren en hopen dat alles nog werkt. De motor, de boegschroef, geven geen problemen gelukkig. Maar hoe is het met de aangroei aan de schroef? En komen die vastgesnoerde landvasten nog wel los?

De landvasten komen met wat moeite los. We hebben niet direct veel vaart nodig en dat is maar goed ook. De schroef ziet er zeer waarschijnlijk weer uit als een soort mosselkwekerij. Daar moeten we komend voorjaar maar naar kijken. Heel voorzichtig maken we plannen voor onderhoud en beter nog… plannen voor zeiltochten. We zullen zien of dat gaat lukken. Voor ons blijft gelden: De wind kun je niet veranderen, maar wel de stand van je zeilen!

In 'Laat maar lekker draaien' eindig ik met de uitspraak 'Ik denk dat ik nog voor het einde van 2013 mijn zin krijg.' Daarmee bedoelde ik dat ik dan een was-droogcombinatie aan boord zou hebben. Beetje optimistische uitspraak. Henk was al wel overtuigd van de noodzaak, maar het uitvoeren van een dergelijke klus kost tijd. Bij ons zelfs veel tijd.

Een havengenoot, iemand met een was-droogcombi aan boord, zei eens tegen me: 'het is gewoon een kwestie van het apparaat kopen, laten brengen en aansluiten. Fluitje van een cent.' Die overtuiging had ik ook. Tot we eind februari 2014 daadwerkelijk gaan kijken naar een geschikte machine.

Het is in het geheel niet simpel en zeker geen kwestie van kopen, laten afleveren en plaatsen. We meten de plek op waar het apparaat moet komen te staan, we meten de deuren waar hij doorheen moet en concluderen dat we vier centimeter te kort hebben om snel en simpel klaar te zijn. Google vertelt ons dat er geen voorlader smaller dan zestig centimeter te vinden is. Navraag bij leveranciers geeft bevestiging. Er is een alternatief: de bovenlader. Die is een stuk smaller, past in de ruimte en kan door de deuren. Maar… om het deksel voldoende te kunnen openen om de trommel goed te kunnen vullen met was, moet eigenlijk de gereedschapskast erboven weg. En dat is iets wat we geen van beiden een goed plan vinden.

Ik slaak als het ware een diepe zucht op Facebook en dat levert al snel bruikbare ideeën op. 'Zet de machine op rails zodat hij naar voren getrokken kan worden om te vullen' is een van de opmerkingen. We gaan op onderzoek uit. Henk denkt over de technische uitvoering en ik snor een apparaat op. Er is een bovenlader die wast en droogt en qua afmetingen prima past. We moeten wel snel beslissen, want het Spaanse merk gaat stoppen met de productie van deze combinatie. Er zijn hier en daar nog showroommodellen verkrijgbaar en we kunnen in de buurt gaan kijken. Kijken is in dit geval ook kopen, want Henk denkt dat het schuifprobleem wel op te lossen is. Zo staat een week later een fraaie was-droogmachine bij ons op kantoor. Niet de plek waar hij moet staan, maar het begin is er.

Nu eerst zorgen dat de plek gereed wordt gemaakt. Een zeer stevige grondplaat doet zijn intrede. Op maat gezaagd, door Henk voorzien van latten op de juiste plaatsen zodat het geheel niet kan bewegen. Een rails blijkt niet nodig. De combi heeft een paar kleine transportwieltjes en daarmee kunnen we hem verrijden. Het plan is om in de jachthaven gewoon de boel naar voren te laten staan. Gaan we varen dan rijden we hem naar achter en zetten alles zeevast. Tijdens het varen draai ik toch geen was. De grondplaat steek wel uit de kast en moet ondersteund worden. Hiervoor blijken prachtige, hydraulische pompjes de uitkomst. Een en ander wordt geïnstalleerd en dan is het tijd om de machine op te halen.

We ritselen in de haven een steekwagen en nemen de lekke banden daarvan maar voor lief. Het aan boord tillen is het meest uitdagend. Kuiptent plat, boot zo dicht mogelijk tegen de steiger aan en dan met beleid steeds een stukje verder sjouwen tot het gevaarte binnen staat en op de grondplaat gemanoeuvreerd moet worden. Het is flink peentjes zweten. Energie om vervolgens nog alles aan te sluiten is er niet meer. Dat is vragen om brokken maken.
Volgende dag gaat Henk verder. Electra aansluiten is geen probleem, watertoevoer aansluiten ook niet, maar de afvoer past niet op de slang of de slang niet op de afvoer. Daarvoor is extra materiaal uit de winkel nodig, maar het is zondag en geen koopzondag. Zo zijn we weer een dag verder voor de machine getest kan worden. De generale repetitie met een lege trommel loopt prima. Het eerste wasje daarna gaat qua wassen goed, maar het drogen duurt en duurt en duurt. Is dit normaal?

Een dag later volgt een nieuwe poging. Wassen gaat prima, drogen duurt en duurt en duurt en… oeps dat ruikt naar het doorbranden van een of ander draadje. Uitzetten die handel.

Over een dag of tien komt er een monteur.

Een prachtige vraag waar ik onmiddellijk over ben gaan nadenken en nog steeds regelmatig mee bezig ben. Er is namelijk geen eenduidig antwoord. Ik geloof niet dat wij bewust een andere manier van leven hebben aangenomen. Aanpassingen gaan een soort van automatisch. Uiteraard wisten we van tevoren dat er dingen anders zouden gaan. De ruimte is beperkt, waardoor wij bijvoorbeeld niet zomaar meer kleding kopen. Een kledingstuk nieuw betekent dat er een kledingstuk weggaat. Maar is dat nou echt anders dan voorheen? Het afvoeren van oude en kapotte spullen gebeurt sneller, maar ik ben nooit een vrouw geweest met schier eindeloze paren schoenen (ja, ook zulke vrouwen bestaan!).

Kan je dan stellen dat je alleen op een boot kan wonen als je niet van schoenen, tassen, kleding et cetera houdt? Die vraag ga ik maar niet beantwoorden. Dat is ongetwijfeld voor iedereen anders, en een heel persoonlijke keuze.

Ander voorbeeld: de douche aan boord van onze Markiezin is een handdouche. Dat wil zeggen dat ik de douche als het ware uit de wastafel trek en vast moet houden wanneer ik er onder sta. Voor we aan boord woonden, dacht ik dat het ombouwen naar een 'echte' douche heel hoog op mijn prioriteitenlijst zou komen te staan. Inmiddels zijn we bijna 2 jaar verder en ik denk er nauwelijks meer over na. Wat mij eerst noodzakelijk leek, is nu een luxe die niet per se nodig is.

Is het een bewuste keuze? Nee, helemaal niet. Het gaat gewoon zo. Pas nu er een lezersvraag ligt, realiseer ik me dat ik daarin veranderd ben. Prioriteiten schuiven voortdurend. Hebben we het ene moment haast om de vriezer te repareren, gaat op het andere moment de verwarming voor. Op dit moment heb ik maar 1 prioriteit: de wasdroogcombinatie! Maar dat is een verhaal apart.

Is er een antwoord op de vraag over het al dan niet een andere leefstijl moeten nastreven? Niet echt. Ik denk dat je alleen kan stellen: je wilt aan boord van een zeilboot wonen of je wilt het niet. En ben je met meerdere mensen dan wil je het allemaal en anders geldt: doe het niet!

Maar als altijd regeert het weer. In het weekend is er harde wind met vlagen naar stormachtig en ook nog vanuit de richting waar we heen moeten. Enkele fanatiekelingen wagen de tocht. Wij zien het niet zitten en besluiten om met de auto naar het diner te gaan. Met ons zijn er meer die deze optie kiezen. Het is een gezellige avond.

De maand is nog niet om dus we spreken met onszelf af dat zodra het weer het toelaat, we de trossen losgooien. Klinkt leuk, alleen is er meer dan het weer. Het volgende weekend gaat voorbij door familie-omstandigheden. Daarna zijn we zo hard aan varen toe dat we afspraken afzeggen en op vrijdagmiddag eindelijk gaan. Een heerlijke zeiltocht naar de Blocq van Kuffeler en Hoorn. Een ruige zeiltocht terug naar IJmuiden. Het opspattende water slaat ons soms in ons gezicht en de golfslag maakt ons katterig. Kortom: we hebben reuze lol en waaien echt uit. Dit moeten we vaker doen!

Oktober komt en oktober gaat. Het weer is te heftig, mijn cursus is begonnen, we hebben even helemaal geen zin. Weekend na weekend gaat voorbij zonder dat de Markiezin wordt bevrijd uit haar lijnen. We hebben inmiddels bedacht dat we het zand van IJmuiden willen ontvluchten. We zoeken naar een andere ligplaats in een andere jachthaven. We komen uit op 2 mogelijkheden: Zaandam en Monnickendam. Gaan we eerst eens proefwonen in Zaandam. Op 16 november zijn we startklaar. Henk belt nog even met de havenmeester en krijgt te horen dat Sinterklaas daar over anderhalf uur aankomt. Oeps, dan gaan we niet op tijd de jachthaven halen en in de chaos van kleine bootjes arriveren met het risico dat de Markiezin te diep steekt en vastloopt, vinden we niet leuk.

We moeten even omschakelen, maar gaan de volgende dag alsnog overvaren. Extra vroeg op, want de bedieningstijden van bruggen passen zich niet aan de pleziervaart aan. Het is zondag! Dan willen ook brugwachters een vrije middag. Voor het geval we te diep steken voor de jachthaven, houden we nog tijd over om de brug terug te nemen. De aanloop is even heel spannend.
“Nog 50 centimeter… nog 40 centimeter… nog 30 centimeter… nog 20 centimeter… … weer 30 centimeter en stijgend” zegt Henk. Hij bedoelt de hoeveelheid water onder de kiel. Bij het afmeren aan de steiger waar we een maandje blijven liggen, loopt de Markiezin wel vast, maar liggen is liggen. Voorlopig hebben we geen tijd om te varen. Zo gaat dat met goede voornemens. In de winter is de Markiezin toch vooral woonzeilboot.

Wij gaan de dag voor de echte storm al een aantal uren van boord omdat de Markiezin zo heftig schommelt dat we toch niet kunnen klussen. Ook al is het zondag, we gaan maar wat werken op kantoor. Ik wil voor vertrek even een douche nemen en leer dat dat geen goed plan is als er al een stormachtige wind staat. De Markiezin ligt onder helling en uiteraard zit het afvoerputje aan de hoge kant. Het water staat al snel een paar centimeter boven de vlonder. Bovendien moet ik aardig wat moeite doen om niet om te vallen. Zo wordt het een inspannende bezigheid waardoor ik me in plaats van lekker schoon enigszins zeeziek begin te voelen. Een half uurtje bijkomen op bed en dan de wal op.

De dag van de storm zelf gaan we vroeg naar kantoor. De Markiezin gaat het wel overleven denken we. Via de site van het KNMI volgen we de windkracht in de buurt van de haven. Via nieuwssites lezen we dat de DFDS ferry na een poging af te meren naar zee terugkeert om daar 'rustig' te wachten tot de wind wat gaat liggen. We zien ook dat in onze haven een boot op de wal door de bok gezakt is. Een treurig beeld op de foto.

Bij thuiskomst kijken we eerst bij deze omgevallen boot. Het is de boot van een van de vorige eigenaren van de Markiezin. Ook een Contest, alleen een wat recenter model. We worden heel stil als we de schade zien. Een van de steunen van de bok is dwars door de romp gegaan. Henk herkent het beeld in verband met nog een andere Contest. Het lijkt er dus op dat de romp daar enige zwakheid vertoont. Opgebokt bij (zware) storm is er duidelijk een risico. Iets waar wij in de toekomst extra op gaan letten.

We gaan terug naar ons thuis en zien onderweg dat er een aantal voorzeilen losgekomen zijn bij andere boten. Die zeilen zijn aan flarden gescheurd. Zonde! Bij ons gelukkig geen schade. Wel een enorme hoeveelheid zand. Overal waar we lopen of waar we iets vastpakken kraakt het zand. De Markiezin is gewoon goor! Maar daar kunnen we nu niks aan doen. Het waait nog steeds hard en het eind van de zandtoevoer is nog niet in zicht. We negeren de troep en ploffen binnen neer op de bank. Vooral de beelden van het gevallen schip staan op mijn netvlies. De storm heeft indruk gemaakt en de schade doet dat ook. Wat voel ik me klein. In mij heerst de stilte na de storm.

Na een jaar wonen aan boord, zijn we daarin helemaal ingeburgerd. Het is hoog tijd om te gaan varen met onze woonzeilboot. Ik roep al af en toe “we hebben ons niet voor gek laten verklaren om alleen maar in de thuishaven te liggen!”
We zetten onze schouders eronder en gaan flink aan de klus. De lange lijst wordt ingedeeld met toevoeging van prioriteiten. Datgene wat absoluut noodzakelijk is voor veilig varen, gebeurt het eerst. De rest schuift door naar na het varen.

Af en toe kijk ik Henk wanhopig aan, omdat er toch weer iets opduikt dat per se gemaakt moet. Ik wil los! Ik wil weer voelen hoe het is om zachtjes door het water te klieven, met de wind door mijn haren en de zon op mijn gezicht. Het plan van een rondje Engeland is al snel naar de ijskast verbannen. Na 2 jaar stilliggen, moeten we eerst even opnieuw de boot en onszelf tijdens het varen, leren kennen. Eerst genieten zonder meteen in zware zeegang te komen en in de modus 'overleven' te gaan. Hoe zeeziek zijn voelt, weet ik nog wel.

Eindelijk is het eind van de lijst 'absoluut noodzakelijk' in zicht. De zeilen zijn gerepareerd en rollen weer vrolijk in en uit. Alle lijnen, blokken, remmen et cetera zijn gecontroleerd en zo nodig vervangen. Wat aan boord het 'lopend want' heet, functioneert naar behoren. De motor is in de watten gelegd en draait als een zonnetje. We kunnen gaan! De zomer is gearriveerd en niks houdt ons meer tegen.

Maar daar vergis ik me lelijk in. Het is een mooie, zonnige dag als we de Markiezin bevrijden uit haar spinnenweb van lijnen. De laatste weken is de temperatuur flink gestegen. Dat is zeer welkom na de langdurige kou van de winter en het voorjaar. Wij zijn niet de enige die van de zonnewarmte genieten. Onder water zijn er organismen ook blij met de warmte en vooral blij met de stijgende watertemperatuur.
Als piepkleine zaadjes hechten ze zich op de schroef en het onderwaterschip van de Markiezin. Nog onzichtbaar en zich niet storend aan welk gif dan ook. Zodra de watertemperatuur een graad of 17 bereikt, krijgen de zaadjes een groeistuip. In een paar dagen groeien ze uit tot zeepokken van formaat. Het metaal van de schroef verdwijnt achter het wit van hun schelpen. Ze laten geen ruimte over.

En zo houden de zeepokken de Markiezin tegen. Letterlijk, want ze heeft geen vaart meer. Van woonzeilboot naar vaarzeilboot moet met een tussenstap: opdewalzeilboot.